თუ ოდესმე გსმენიათ IAAI აუქციონი, ალბათ გაგიჩნდებოდათ კითხვა – რეალურად რას წარმოადგენს და რატომ არის მნიშვნელოვანი ეს ავტო აუქციონი.

IAAI (Insurance Auto Auctions) არის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი სადაზღვევო ავტოაუქციონის პლატფორმა აშშ-ში, სადაც ავტომობილები ძირითადად იყიდება სადაზღვევო კომპანიების მიერ. ამ მანქანების დიდი ნაწილი აუქციონზე ხვდება იმიტომ, რომ:

  • ავარიაში იყო დაზიანებული
  • გამოცხადებულია „total loss“-ად
  • ან დაზიანებულია წყალდიდობის, ქურდობის და მსგავსი შემთხვევების შედეგად.

IAAI მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გლობალურ ავტობაზარზე. ბევრი IAAI მანქანები შემდგომ გადის ექსპორტზე მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოში, სადაც ისინი აღდგება და ადგილობრივ ბაზარზე იყიდება.

სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია გესმოდეთ, როგორ მუშაობს ეს პლატფორმა – მაშინაც კი, თუ უკვე იმპორტირებულ მანქანას ყიდულობთ.

ამ ძირითადი ინფორმაციის ცოდნა დაგეხმარებათ უკეთ გაიგოთ:

  • როგორ ყალიბდება ფასი
  • რა მდგომარეობაში შეიძლება იყოს ავტომობილი
  • რა რისკებთან შეიძლება გქონდეთ საქმე.

და საბოლოოდ, მიიღოთ უფრო გააზრებული გადაწყვეტილება მანქანის ყიდვისას.

რა არის IAAI?

IAAI (Insurance Auto Auctions) არის აშშ-ში დაფუძნებული ავტოაუქციონის პლატფორმა, სადაც ავტომობილები ძირითადად იყიდება სადაზღვევო კომპანიების მიერ. IAAI აუქციონი ძირითადად მოიცავს მანქანებს, რომლებიც არის დაზიანებული, გამოცხადებულია „total loss“-ად, ნაპოვნია ქურდობის შემდეგ ან დაზიანებულია წყალდიდობისა და ავარიების შედეგად.

სადაზღვევო კომპანიები, როგორც წესი, არ არემონტებენ ასეთ მანქანებს – ისინი აუქციონზე ყიდიან მათ, რის გამოც IAAI წარმოადგენს ერთ-ერთ მთავარ წყაროს salvage და შეკეთებადი ავტომობილებისთვის.

IAAI მუშაობს როგორც ონლაინ აუქციონების, ისე ფიზიკური ლოკაციების კომბინაციით აშშ-ის მასშტაბით, რაც საშუალებას აძლევს როგორც ადგილობრივ, ისე საერთაშორისო მყიდველებს მიიღონ მონაწილეობა და შეიძინონ ავტომობილები.

ლაიონ აუქციონი კი, IAAI-ის ოფიციალური წარმომადგენელია საქართველოში, რაც ნიშნავს, რომ მომხმარებლებს შეუძლიათ პირდაპირ და მარტივად მიიღონ წვდომა IAAI-ზე არსებულ ავტომობილებზე, დამატებითი სირთულეების გარეშე.

რას ნიშნავს IAAI?

IAAI ნიშნავს Insurance Auto Auctions-ს. ეს სახელწოდება ზუსტად აღწერს პლატფორმის არსს – აუქციონს, სადაც სადაზღვევო კომპანიები ყიდიან ავტომობილებს მას შემდეგ, რაც ზარალი აუნაზღაურეს მფლობელებს.

როცა მანქანა ზიანდება და სადაზღვევო კომპანია იხდის კომპენსაციას, ავტომობილი გადადის მის საკუთრებაში. ამის შემდეგ, ისინი ამ მანქანას IAAI-ზე ათავსებენ, რათა ზარალის ნაწილი დაიბრუნონ.

ვინ მართავს IAAI-ს?

IAAI არის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მოთამაშე აშშ-ის ავტოაუქციონების ინდუსტრიაში და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გლობალურ salvage ავტომობილების ბაზარზე.

პლატფორმა:

  • მართავს მრავალ აუქციონის ლოკაციას აშშ-ის მასშტაბით
  • ყოველწლიურად ასობით ათასი ავტომობილი ხვდება მის ავტოპარკში.

ამ მასშტაბის გამო, IAAI მნიშვნელოვან როლს თამაშობს არა მხოლოდ აშშ-ში, არამედ საერთაშორისო ბაზრებზეც, რადგან მისი საშუალებით ავტომობილები მიეწოდება სხვადასხვა ქვეყნის მყიდველებს, დილერებსა და იმპორტიორებს.

რა გზებით ხვდება IAAI-ზე მანქანები?

როდესაც ათვალიერებთ IAAI აუქციონს, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხია იცოდეთ, საიდან მოდის ეს ავტომობილები. მანქანის წყარო ხშირად პირდაპირ ხსნის მის მდგომარეობას, დაზიანების დონეს და საერთო რისკს, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია ყიდვის გადაწყვეტილებამდე.

IAAI-ზე განთავსებული ავტომობილები მოდის რამდენიმე ძირითადი წყაროდან:

სადაზღვევო “total loss” ავტომობილები

IAAI-ზე არსებული მანქანების უმეტესობა მოდის სადაზღვევო კომპანიებიდან და აქვს “total loss” სტატუსი.

ეს არ ნიშნავს, რომ მანქანა აუცილებლად გამოუსადეგარია – უბრალოდ მისი შეკეთება გარკვეულ მომენტში ძვირი აღმოჩნდა საბაზრო ღირებულებასთან შედარებით. სწორედ ამიტომ, ბევრი ასეთი IAAI მანქანები რეალურად შეკეთებადია და აღდგენის შემდეგ ისევ ბრუნდება გზაზე.

მოპარული და ნაპოვნი ავტომობილები

IAAI-ზე ასევე გვხვდება მანქანები, რომლებიც იყო მოპარული და შემდეგ იპოვეს. მათი მდგომარეობა შეიძლება განსხვავდებოდეს:

  • ზოგს საერთოდ არ ჰქონდეს დაზიანება
  • ზოგს აკლდეს ნაწილები
  • ზოგს ჰქონდეს ინტერიერის ან მექანიკური პრობლემები.

ზოგიერთ შემთხვევაში, ეს შეიძლება იყოს კარგი შესაძლებლობა ავტომობილის ყიდვისთვის – ყველაფერი დამოკიდებულია კონკრეტულ ავტომობილზე.

გაქირავების კომპანიების ავტომობილები

IAAI-ზე ყველა მანქანა არ არის მძიმედ დაზიანებული. გარკვეული ნაწილი მოდის:

  • ავტოპარკების ოპერატორებიდან
  • ლიზინგის კომპანიებიდან
  • გაქირავების სააგენტოებიდან

ასეთი მანქანები, როგორც წესი:

  • იყიდება გარკვეული ასაკის ან გარბენის მიღწევის შემდეგ
  • შეიძლება ჰქონდეს გამოყენების ნიშნები
  • თუმცა ხშირად რეგულარულად აქვთ სერვისი გავლილი.

ეს კატეგორია განსხვავდება სადაზღვევო მანქანებისგან და ხშირად უფრო პროგნოზირებად მდგომარეობაშია.

შემოწირული (Donated) ავტომობილები 

IAAI-ის კიდევ ერთი წყაროა საქველმოქმედო ორგანიზაციებისთვის გადაცემული მანქანები.

ეს ავტომობილები იყიდება აუქციონზე იმისთვის, რომ ორგანიზაციებმა თანხა მოიზიდონ. მათი მდგომარეობა შეიძლება იყოს ძალიან განსხვავებული – დაწყებული გამართული მანქანებიდან, დამთავრებული ისეთებით, რომლებიც შეკეთებას საჭიროებს.

რა ტიპის მანქანები იყიდება IAAI-ზე?

IAAI-ის აუქციონზე შეხვდებით ძალიან მრავალფეროვან ავტომობილებს – განსხვავებული საბუთებით, მდგომარეობით და დაზიანების დონით. ამ კატეგორიების გაგება აუცილებელია, რადგან ისინი პირდაპირ გავლენას ახდენს ფასზე, შეკეთების ხარჯზე და მომავალ გამოყენებაზე, განსაკუთრებით თუ IAAI გამოწერა გაინტერესებთ.

Salvage საბუთის ავტომობილები

IAAI-ზე არსებული მანქანების დიდი ნაწილი არის salvage title კატეგორიაში.

ეს ნიშნავს, რომ ავტომობილი სადაზღვევო კომპანიამ გამოაცხადა „total loss“-ად ისეთი შემთხვევების შემდეგ, როგორიცაა:

  • ავარია
  • წყალდიდობა
  • ხანძარი
  • სხვა სერიოზული დაზიანება.

მიუხედავად ამისა, ბევრი ასეთი მანქანა მაინც შეკეთებადია და ხშირად აღდგენის შემდეგ ისევ ბრუნდება გამოყენებაში.

Clean title ავტომობილები

IAAI-ზე ყველა მანქანა დაზიანებული არ არის. ზოგიერთი მოდელი წარმოდგენილია clean title სტატუსით, რაც ნიშნავს, რომ იგი ოფიციალურად არ არის გამოცხადებული total loss-ად.

ასეთი მანქანები შეიძლება მოდიოდეს:

  • მარაგების განახლების სურვილის მქონე კომპანიებიდან
  • theft recovery შემთხვევებიდან
  • სხვა წყაროებიდან.

ზოგიერთ შემთხვევაში მათ აქვს მცირე დაზიანება ან საერთოდ არ აქვთ, რაც მათ უფრო ნაკლებ რისკიან ვარიანტად აქცევს.

შეკეთებადი vs არაშეკეთებადი მანქანები

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი განსხვავებაა:

  • შეკეთებადი ავტომობილები (Repairable) – შესაძლებელია მათი აღდგენა, რეგისტრაცია და გამოყენება.
  • არაშეკეთებადი ავტომობილები (Non-repairable) – ძირითადად იყიდება ნაწილებისთვის ან ჯართად და ბევრ ქვეყანაში მათი რეგისტრაცია შეუძლებელია.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საერთაშორისო მყიდველებისთვის, რადგან პირდაპირ განსაზღვრავს, შეძლებთ თუ არა მანქანის იმპორტს და გამოყენებას.

პოპულარული მანქანები IAAI-ზე

IAAI თანამშრომლობს მსხვილ სადაზღვევო კომპანიებთან და დიდი მოცულობის გამყიდველებთან, რის გამოც ხშირად შეხვდებით ფართოდ გავრცელებულ მოდელებს.

პოპულარული ბრენდებია:

  • Toyota
  • Hyundai
  • Ford
  • Honda
  • Nissan
  • BMW
  • Mercedes-Benz

ეს მანქანები ხშირად ჩნდება აუქციონზე, რადგან ფართოდ გამოიყენება და შესაბამისად უფრო ხშირად ხვდება სადაზღვევო შემთხვევებში.

ვის შეუძლია IAAI-ზე მანქანის ყიდვა?

IAAI ძირითადად მუშაობს დილერებზე ორიენტირებული მოდელით, რაც ნიშნავს, რომ ყველა ვერ მონაწილეობს აუქციონში თავისუფლად. წვდომა ხშირად დამოკიდებულია ლიცენზიაზე, ლოკაციასა და ავტომობილის ტიპზე.

ლიცენზირებული დილერები

IAAI-ზე არსებული მანქანების უმეტესობა ხელმისაწვდომია მხოლოდ ლიცენზირებული დილერებისთვის.

პირდაპირ ბიდინგისთვის, როგორც წესი, საჭიროა:

  • მოქმედი დილერის ლიცენზია
  • ან სპეციალური აუქციონის ლიცენზია (შტატის მიხედვით)

ეს მოთხოვნა არსებობს იმიტომ, რომ ბევრი ავტომობილი, განსაკუთრებით დაზიანებული კატეგორიები, გათვლილია პროფესიონალებზე, რომლებიც კარგად ერკვევიან რისკებსა და პროცესში.

საჯარო მყიდველები (შეზღუდული წვდომა)

ზოგ შემთხვევაში, არალიცენზირებულ მყიდველებსაც შეუძლიათ მონაწილეობა, თუმცა გარკვეული შეზღუდვებით.

  • მხოლოდ კონკრეტული მანქანებია ღია საჯარო მყიდველებისთვის
  • ხშირად საჭიროა შუამავალის გამოყენება.

ამ პროცესში IAAI რეგისტრაცია შეიძლება განსხვავდებოდეს – ზოგჯერ პირდაპირი წვდომა არ გაქვთ და შუამავალი გჭირდებათ, რომელიც თქვენს მაგივრად დებს ბიდებს და მართავს პროცესს.

საერთაშორისო მყიდველები

აშშ-ის გარეთ მცხოვრები მყიდველებისთვის, მათ შორის საქართველოში, პირდაპირი მონაწილეობა IAAI აუქციონებში, როგორც წესი, შეუძლებელია ლიცენზიის გარეშე.

ამიტომ საერთაშორისო მყიდველები ხშირად თანამშრომლობენ:

  • ექსპორტიორ კომპანიებთან
  • აუქციონის შუამავლებთან.

ასეთი პარტნიორები უზრუნველყოფენ:

  • ბიდინგს
  • გადახდას
  • დოკუმენტაციას
  • ტრანსპორტირებას საქართველომდე.

როგორ მუშაობს IAAI აუქციონის პროცესი

IAAI-ზე ყიდვის პროცესის ცოდნა მნიშვნელოვნად ამარტივებს მთლიან გამოცდილებას. ავტომობილის მოძიებიდან ტრანსპორტირებამდე, პროცესი რამდენიმე მკაფიო ეტაპად იყოფა.

მანქანის მოძიება

პირველი ნაბიჯი არის აუქციონის ინვენტარის დათვალიერება.

მყიდველებს შეუძლიათ გამოიყენონ ფილტრები, როგორიცაა:

  • მარკა და მოდელი
  • გამოშვების წელი
  • დაზიანების ტიპი
  • საბუთის სტატუსი
  • ლოკაცია
  • აუქციონის თარიღი.

ეს საშუალებას გაძლევთ სწრაფად შეარჩიოთ თქვენთვის შესაბამისი ვარიანტები ბიუჯეტისა და მიზნის მიხედვით.

ავტომობილის დეტალებისა და ფოტოების შემოწმება

როდესაც იპოვით საინტერესო მანქანას, შემდეგი ნაბიჯია ლისტინგის დეტალების გადამოწმება.

სტანდარტული ინფორმაცია მოიცავს:

  • ფოტოებს
  • ხილული დაზიანების აღწერას
  • საბუთის ტიპს
  • ლოკაციას
  • Run & Drive სტატუსს.

ამ ეტაპზე მყიდველი იღებს პირველ შთაბეჭდილებას მანქანის მდგომარეობაზე და წყვეტს, ღირს თუ არა ბიდის დადება.

ბიდინგის პროცესი

შემდეგ იწყება ბიდინგი.

IAAI აუქციონი ჩვეულებრივ გაძლევთ საშუალებას:

  • წინასწარ დადოთ ბიდი (pre-bid)
  • შემდეგ მიიღოთ მონაწილეობა live აუქციონში.

ფასი იზრდება მოთხოვნის მიხედვით, ხოლო საბოლოოდ იმარჯვებს ყველაზე მაღალი ბიდი, თუ ასევე დაკმაყოფილებულია გაყიდვის პირობები.

აუქციონის მოგება

თუ აუქციონში გაიმარჯვებთ, შემდეგი ეტაპია გადახდა.

  • გადახდა უნდა განხორციელდეს განსაზღვრულ დროში
  • ვადის გადაცილების შემთხვევაში შეიძლება დაემატოს ჯარიმები.

გადახდის დასრულების შემდეგ, ავტომობილი მზად არის გასაყვანად.

ტრანსპორტირება

ბოლო ეტაპი არის მანქანის გაყვანა აუქციონის იარდიდან.

მყიდველები:

  • ან თავად აკონტროლებენ ადგილობრივ ტრანსპორტირებას
  • ან იყენებენ სატრანსპორტო კომპანიებს.

საერთაშორისო მყიდველებისთვის ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ეტაპია, რადგან ტრანსპორტირება და ლოჯისტიკა პირდაპირ ზრდის ავტომობილის საბოლოო ღირებულებას.

მთლიანობაში, პროცესი მარტივია, თუ თითოეული ეტაპი წინასწარ გაქვთ გააზრებული. მთავარი არის სწორი დაგეგმვა და დეტალებზე ყურადღება.

რა ღირს მანქანები IAAI-ზე?

ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რატომაც მყიდველები ინტერესდებიან IAAI-ით, არის ფასი. IAAI მანქანები ხშირად საბაზრო ფასებთან შედარებით ბევრად ხელმისაწვდომია – თუმცა საბოლოო ღირებულება ყოველთვის ისეთი დაბალი არ არის, როგორც თავიდან ჩანს.

ფასი ბაზართან შედარებით

IAAI-ზე ავტომობილები, როგორც წესი, იყიდება საბაზრო ფასზე დაბლა.

ამის მიზეზია:

  • დაზიანება
  • salvage ისტორია
  • დამატებითი რისკი.

მყიდველი იხდის არა მხოლოდ მანქანისთვის, არამედ იმ გაურკვევლობისთვისაც, რაც დაკავშირებულია:

  • შეკეთებასთან
  • დაფარულ პრობლემებთან
  • დამატებით ხარჯებთან.

ამიტომ ფასები მნიშვნელოვნად მერყეობს ისეთი ფაქტორებიდან გამომდინარე, როგორიცაა: დაზიანების სერიოზულობა, ავტომობილის მდგომარეობა, მოთხოვნა.

აუქციონის საკომისიოები

საბოლოო ფასი არ არის მხოლოდ მოგებული ბიდი. IAAI ამატებს სხვადასხვა საკომისიოებს, როგორიცაა:

  • მყიდველის საკომისიო (ბიდის თანხაზე დამოკიდებული)
  • შენახვის გადასახადი (თუ მანქანა დროულად არ გაიყვანეთ იარდიდან)
  • დაგვიანებული გადახდის ჯარიმა
  • ჩატვირთვის ან დამუშავების საფასური.

ეს ხარჯები ხშირად მნიშვნელოვნად ზრდის საბოლოო თანხას, ამიტომ ბიდამდე აუცილებლად უნდა გაითვალისწინოთ თითეული მათგანი.

შეკეთების ხარჯები

კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორი არის შეკეთება.

აუქციონზე მანქანა შეიძლება იაფად გამოიყურებოდეს, მაგრამ სჭირდებოდეს:

  • გარეგანი სამუშაოები
  • აირბაგების შეცვლა
  • ელექტრონული სისტემების შემოწმება/შეკეთება.

რაც შეიძლება საკმაოდ ძვირი დაჯდეს. სწორედ ამიტომ, გამოცდილი მყიდველები ყოველთვის ითვლიან სრულ ხარჯს:

აუქციონის ფასი + საკომისიოები + ტრანსპორტირება + შეკეთება

მხოლოდ ამ ყველაფრის გათვლის შემდეგ ხდება ნათელი, არის თუ არა კონკრეტული მანქანა რეალურად კარგი ვარიანტი შენთვის.

IAAI-დან ავტომობილის ყიდვის უპირატესობები და ნაკლოვანებები

IAAI-ის აუქციონზე ავტომობილის ყიდვა შეიძლება იყოს საუკეთესო ვარიანტი, მაგრამ ამას თან ახლავს მნიშვნელოვანი რისკებიც. სანამ IAAI აუქციონში ჩაერთვებით, მნიშვნელოვანია უპირატესობების და ნაკლოვანებების კარგად გააზრება.

უპირატესობები

დაბალი ფასები
მანქანები ხშირად იყიდება საბაზრო ფასზე დაბლა, რაც IAAI-ს მიმზიდველს ხდის მათთვის, ვინც უფრო ხელმისაწვდომ ვარიანტებს ეძებს.

დიდი არჩევანი
IAAI-ზე წარმოდგენილია სხვადასხვა მარკის, მოდელის და მდგომარეობის ავტომობილები, რაც მყიდველს უფრო ფართო არჩევანს სთავაზობს, ვიდრე ტრადიციულ ბაზარზეა.

წვდომა სადაზღვევო მანქანებზე
მყიდველებს აქვთ წვდომა პირდაპირ სადაზღვევო კომპანიების მანქანებზე, მათ შორის:

  • total loss ავტომობილები
  • theft recovery მანქანები

ასეთი ვარიანტები, როგორც წესი, დილერებთან არ გვხვდება.

კარგია იმპორტისა და აღდგენისთვის
ბევრი IAAI მანქანები არის შეკეთებადი, რაც პლატფორმას პოპულარულს ხდის იმ მყიდველებისთვის, ვინც გეგმავს მანქანის იმპორტს, აღდგენას და გადაყიდვას.

ნაკლოვანებები

დაზიანების რისკი
ავტომობილების უმეტესობას აქვს გარკვეული დაზიანება, და ყველა პრობლემა შეიძლება არ ჩანდეს. დაფარულმა ხარვეზებმა შესაძლოა მნიშვნელოვნად გაზარდოს შეკეთების ხარჯები.

შეზღუდული ინსპექტირება
მყიდველები ძირითადად ეყრდნობიან ფოტოებსა და ლისტინგის ინფორმაციას, რაც არ იძლევა სრულ სურათს მანქანის მდგომარეობაზე.

დამატებითი ხარჯები
აუქციონთან დაკავშირებული ხარჯები, როგორიცაა: მყიდველის საკომისიო, შენახვის გადასახადი, ტრანსპორტირება, რამაც შეიძლება მნიშვნელოვნად გაზარდოს საბოლოო ფასი.

ლიცენზიის შეზღუდვები
ბევრი ავტომობილი ხელმისაწვდომია მხოლოდ ლიცენზირებული დილერებისთვის, რაც ზღუდავს პირდაპირ წვდომას ფიზიკური პირებისთვის.

გარანტიის არარსებობა
მანქანები იყიდება “as-is” პრინციპით – რაც ნიშნავს, რომ არ არსებობს გარანტია და ყველა რისკი მყიდველზე გადადის.

IAAI vs Copart: რა განსხვავებაა?

როდესაც IAAI მანქანებს ეცნობით, ბუნებრივია ჩნდება სურვილი IAAI-სა და Copart-ის შედარების – ეს ორი ყველაზე დიდი სადაზღვევო ავტოაუქციონის პლატფორმაა აშშ-ში. მიუხედავად იმისა, რომ ორივე კომპანია ერთ სფეროში მოღვაწეობს, მათ შორის რამდენიმე მნიშვნელოვანი განსხვავებაა.

მსგავსებები

  • ორივე არის სადაზღვევო აუქციონი – IAAI და Copart ძირითადად ყიდიან მანქანებს, რომლებიც მოდის სადაზღვევო კომპანიებიდან ზარალის ანაზღაურების შემდეგ
  • ორივე ყიდის დაზიანებულ ავტომობილებს – ორივე პლატფორმაზე დიდი ნაწილი არის salvage, total loss და სხვადასხვა ტიპის დაზიანებული მანქანები
  • ლიცენზიის მოთხოვნა – ბევრ ავტომობილზე ორივე პლატფორმაზე საჭიროა დილერის ან აუქციონის ლიცენზია, განსაკუთრებით გარკვეული კატეგორიებისთვის.

განსხვავებები

  • აუქციონის სტილი – IAAI ხშირად იყენებს უფრო ტრადიციულ live აუქციონის ფორმატს pre-bid შესაძლებლობით, ხოლო Copart უფრო ცნობილია სრულად ონლაინ სისტემით და სწრაფი, რეალურ დროში ბიდინგით
  • ავტომობილების ტიპები – ორივე პლატფორმაზე მსგავსი კატეგორიებია, თუმცა IAAI-ზე ხშირად უფრო მეტი სადაზღვევო ინვენტარია, მაშინ როცა Copart-ზე შეიძლება შეხვდეთ უფრო ფართო წყაროებიდან წამოსულ მანქანებს, მათ შორის დილერებიდანაც
  • ლოკაციები და ხელმისაწვდომობა – ორივე კომპანია ოპერირებს აშშ-ის მასშტაბით, თუმცა იარდების მდებარეობა განსხვავდება, რაც შეიძლება გავლენას ახდენდეს ტრანსპორტირების ხარჯსა და კონკრეტული მანქანების ხელმისაწვდომობაზე
  • საკომისიოები – ორივე პლატფორმას აქვს საკუთარი საკომისიოების სტრუქტურა – მყიდველის საკომისიო, შენახვის გადასახადი და სხვა დამატებითი ხარჯები, რომლებიც შეიძლება ერთმანეთისგან ოდნავ განსხვავდებოდეს და საბოლოო ფასზე იმოქმედოს.
  • პლატფორმის გამოყენება – Copart ხშირად ითვლება უფრო ტექნოლოგიურად განვითარებულ და მარტივად გამოსაყენებელ სისტემად, ხოლო IAAI-ის ინტერფეისი შეიძლება უფრო ტრადიციულად აღიქმებოდეს, განსაკუთრებით დამწყებებისთვის.

რა უნდა შეამოწმოთ IAAI-ზე მანქანის ყიდვამდე

IAAI-ზე მანქანის ყიდვისას მნიშვნელოვანია მხოლოდ ფოტოებსა და საწყის ფასს არ დაეყრდნოთ. ხშირად ავტომობილი თავიდან კარგი ვარიანტი შეიძლება ჩანდეს, მაგრამ რეალური ღირებულება ბევრ პრაქტიკულ და იურიდიულ დეტალზეა დამოკიდებული. სწორედ ამ დეტალების სწორად გადამოწმება გიცავთ ძვირადღირებული შეცდომებისგან.

საბუთის ტიპი

პირველი და ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორია საბუთის ტიპი.

ის გაჩვენებთ – შეიძლება თუ არა მანქანის შეკეთება, რეგისტრაცია, ექსპორტი ან თუ გამოიყენება მხოლოდ ნაწილებისთვის.

არსებობს სხვადასხვა ტიპი: salvage, clean, non-repairable, parts only.

ეს კრიტიკულია, რადგან საბუთი პირდაპირ გავლენას ახდენს მომავალში რეგისტრაციასა და გადაყიდვის შესაძლებლობაზე.

არასწორი საბუთის მქონე მანქანა შეიძლება საერთოდ ვერ დარეგისტრირდეს, მიუხედავად იმისა, რამდენად კარგად შეაკეთებთ მას.

დაზიანების ტიპი

შემდეგი მნიშვნელოვანი საკითხია დაზიანება. ყველა დაზიანება ერთნაირი არ არის. მაგალითად, არსებობს: მსუბუქი წინა დაზიანება, წყალდიდობისგან (flood) ზიანი, ხანძრის შედეგად დაზიანებული ან გადაბრუნებული (rollover) ტიპის.

ზოგი დაზიანება შედარებით მარტივად და იაფად შეკეთებადია, ზოგიერთმა კი შეიძლება:

  • გამოიწვიოს გრძელვადიანი პრობლემები
  • გაზარდოს ხარჯები მნიშვნელოვნად

სწორედ ამიტომ, დაზიანების სწორად გაგება გეხმარებათ გადაწყვიტოთ – ღირს თუ არა საერთოდ მისი შეკეთება.

იქოქება & დადის სტატუსი

Run & Drive სტატუსი აჩვენებს, შეეძლო თუ არა მანქანას დაქოქვა და მოძრაობა ლისტინგის დროს.

მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ:

  • ეს არ არის სრული ტექნიკური გარანტია
  • Run & Drive მანქანასაც შეიძლება ჰქონდეს პრობლემები
  • Non-runner მანქანა შესაძლოა სერიოზულ შეკეთებას საჭიროებდეს.

თუმცა ეს სტატუსი მაინც გაძლევთ საწყის წარმოდგენას მანქანის მდგომარეობაზე და დაგეხმარებათ დაგეგმვაში.

შეკეთების ხარჯების შეფასება

ბიდამდე აუცილებლად უნდა გააკეთოთ რეალისტური გათვლა. გაითვალისწინეთ:

  • გარეგანი სამუშაოები
  • მექანიკა
  • საღებავი
  • აირბაგები
  • სავალი ნაწილი
  • ელექტრონიკა
  • სათადარიგო ნაწილები

ხშირად იაფი მანქანა აუქციონზე საბოლოოდ ძვირი ჯდება, თუ შეკეთება არასწორად არის შეფასებული.

სწორი მიდგომა კი არის= შეკეთების ხარჯი + სხვა ხარჯები → შეადარეთ საბოლოო საბაზრო ფასს.

ექსპორტის შესაძლებლობა

საერთაშორისო მყიდველებისთვის ეს ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხია. ყველა მანქანა არ არის მარტივად ექსპორტირებადი. ზოგიერთს შეიძლება ჰქონდეს იურიდიული შეზღუდვები, საბუთის პრობლემები, ან საბაჟოზე სირთულეები.

ამიტომ, ყიდვამდე აუცილებლად უნდა გადაამოწმოთ, შესაძლებელია თუ არა მანქანის აშშ-დან გაყვანა და თქვენს ქვეყანაში შეყვანა/რეგისტრაცია.

სრული ხარჯის დათვლა

საბოლოო გადაწყვეტილება უნდა დაეფუძნოს არა მხოლოდ ბიდის ფასს, არამედ მთლიან ხარჯს.

გაითვალისწინეთ:

  • აუქციონის ფასი
  • მყიდველის საკომისიო
  • შენახვის ან დაგვიანების ხარჯები
  • შიდა ტრანსპორტირება
  • საზღვაო გადაზიდვა
  • საბაჟო
  • შეკეთება

სწორედ ეს სრული ჯამი გაჩვენებთ, არის თუ არა მანქანა რეალურად კარგი ვარიანტი შესაძენად.

ხშირად მანქანა აუქციონზე იაფად ჩანს, მაგრამ ყველა ხარჯის დამატების შემდეგ უკვე აღარ არის ისეთი მომგებიანი, როგორც თავიდან ჩანდა.

რატომ მოდის ბევრი ექსპორტირებული მანქანა IAAI-დან

IAAI მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გლობალურ ავტობაზარზე, რის გამოც ექსპორტირებული ავტომობილების დიდი ნაწილი სწორედ აქედან შემოდის ადგილობრივ ბაზარზე. IAAI აუქციონი ფაქტობრივად დგას იმ მომარაგების ჯაჭვის დასაწყისში, რომელსაც მანქანები აშშ-დან სხვადასხვა ბაზრებზე გადააქვს, მათ შორის საქართველოში, აღმოსავლეთ ევროპაში, ახლო აღმოსავლეთსა და აფრიკაში.

პროცესი, როგორც წესი, მარტივია – ავარიის ან სადაზღვევო შემთხვევის შემდეგ, ავტომობილი გადადის სადაზღვევო კომპანიის საკუთრებაში და იყიდება IAAI-ზე. შემდეგ მას ყიდულობენ ექსპორტიორები ან საერთაშორისო მყიდველები, აორგანიზებენ ტრანსპორტირებას და აგზავნიან სხვა ქვეყანაში. ადგილზე ჩასვლის შემდეგ მანქანა ან აღდგება, ან იყიდება ადგილობრივ ბაზარზე – აუქციონების ან დილერების მეშვეობით.

IAAI განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი წყაროა ექსპორტისთვის, რადგან:

  • უზრუნველყოფს ავტომობილების დიდ და სტაბილურ ნაკადს
  • გვთავაზობს სხვადასხვა მდგომარეობის მანქანებს
  • აქვს შედარებით დაბალი საწყისი ფასები ტრადიციულ ბაზრებთან შედარებით.

ეს პლატფორმას ძალიან მიმზიდველს ხდის იმ ბიზნესებისთვის, რომლებიც მუშაობენ ავტომობილების ყიდვა-შეკეთება-გადაყიდვის მოდელზე.

საქართველოში დღეს არსებული ბევრი ავტომობილი სწორედ ამ გზას გადის. ზოგიერთი მანქანა, რომელიც იწყებს გზას IAAI-ზე, მოგვიანებით ჩნდება ადგილობრივ აუქციონებზე, მაგალითად Lion Auctions-ზე, სადაც უკვე იმპორტირებულია და ადგილზე დასათვალიერებლად არის ხელმისაწვდომი.

ამ პროცესის გაგება მყიდველს ეხმარება დაინახოს სრული სურათი, საიდან მოდის მანქანა, როგორ გაიარა გზა და რატომ შეიძლება მისი მდგომარეობა და ფასი ასე განსხვავდებოდეს ადგილობრივ ფასთან შედარებით.

დასკვნა: ღირს თუ არა IAAI-დან ავტომობილის ყიდვა?

IAAI-დან ავტომობილის ყიდვა შეიძლება ნამდვილად ღირდეს – მაგრამ მხოლოდ გარკვეული ტიპის მყიდველისთვის.

IAAI აუქციონი ყველაზე მეტად შეეფერება:

  • დილერებს და ექსპორტიორებს
  • იმ ადამიანებს, ვინც კარგად ერკვევა აუქციონების პროცესში
  • მათ, ვისაც აქვს წვდომა შედარებით იაფ შეკეთებაზე ან გამოცდილება ავტომობილების აღდგენაში.

თუ ეძებთ უფრო ხელმისაწვდომ მანქანას და მზად ხართ გარკვეული რისკის მისაღებად, IAAI შეიძლება ყველაზე კარგი ვარიანტი იყოს თქვენი ავტომობილის შესაძენად.

მეორეს მხრივ კი, ეს პლატფორმა ყველასთვის არ არის.

  • თუ ელით სრულად გამართულ, დაუყოვნებლივ გამოსაყენებელ მანქანას, მაშინ სხვა ალტერნატივის მოძიება უფრო გონივრული იქნება
  • თუ არ გაქვთ კარგად გააზრებული შეკეთების ხარჯები, დაფარული დაზიანებები და სრული ხარჯის სტრუქტურა – რისკი მნიშვნელოვნად იზრდება.

ასეთ შემთხვევაში, ავტომობილი, რომლის ბიუჯეტიც მისაღები იყოს, შესაძლოა გაუთვალისწინებელი ხარჯებით საკმაოდ ძვირი დაგიჯდეთ.

IAAI-ის პლატფორმა არ არის უბრალოდ დაბალი ფასების მოძიება.

ეს არის:

  • პროცესის სწორად გაგება
  • ყველა ხარჯის გათვლა
  • და ზუსტად იმის ცოდნა, რას ყიდულობთ.

და თუ ამას გააკეთებთ სწორად – მაშინ IAAI ნამდვილად შეიძლება იყოს კარგი შესაძლებლობა ავტომობილის შესაძენად.